Wat is polycytemie?

Te veel rode bloedcellen in het bloed

Polycytemie betekent dat er te veel rode bloedcellen in het bloed zitten. Rode bloedcellen zorgen voor het vervoer van zuurstof door het lichaam. Soms krijgt het lichaam langere tijd te weinig zuurstof. Het lichaam probeert dat tekort dan op te vangen. Het maakt extra rode bloedcellen aan, zodat er meer zuurstof kan worden vervoerd.

Hoe werkt dat?

Als het lichaam te weinig zuurstof krijgt, maken de nieren meer van het hormoon erytropoëtine (EPO). Dit hormoon geeft een signaal aan het beenmerg. Het beenmerg gaat dan meer rode bloedcellen maken. Door deze extra rode bloedcellen kan het bloed meer zuurstof meenemen naar de organen en weefsels.

Wanneer komt het voor?

Een hoger aantal rode bloedcellen kan in verschillende situaties ontstaan. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij mensen die in de bergen wonen. Op grote hoogte zit minder zuurstof in de lucht. Het kan ook voorkomen bij mensen met hart- of longziekten. Bij ernstige ziekten kan het lichaam langere tijd te weinig zuurstof krijgen.

Ook bij ernstig slaapapneu kan dit gebeuren. Door ademstops tijdens de slaap krijgt het lichaam soms te weinig zuurstof. Bij ernstig overgewicht kan de ademhaling soms minder diep zijn. Daardoor komt er minder lucht in de longen. Dit heet hypoventilatie.

Roken kan ook een rol spelen. In sigarettenrook zit koolmonoxide. Deze stof zorgt ervoor dat het bloed minder goed zuurstof kan opnemen. Het lichaam reageert dan alsof er een tekort aan zuurstof is.

Wat betekent dit voor de gezondheid?

Een hoger aantal rode bloedcellen kan een normale reactie zijn op zuurstoftekort. Soms is er echter sprake van een ziekte. Een voorbeeld is Polycytemia Vera. Bij deze ziekte maakt het beenmerg zonder rem te veel rode bloedcellen.

Klachten die kunnen passen bij polycytemie zijn duizeligheid, hoofdpijn, kortademigheid en een hoge bloeddruk.

Advies

Heb je klachten die hierbij passen? Neem dan contact op met je huisarts. De arts kan onderzoeken waardoor het aantal rode bloedcellen verhoogd is. Zo kan worden vastgesteld of het komt door zuurstoftekort of door een andere ziekte. Daarna kan worden bekeken of behandeling nodig is.

Bron: K.Schreuder, J. Arends: Het obstructief slaapapneu syndroom in het Nederlands tijdschrift voor Neurologie

Tekst: Sandra Houtepen